درز انقطاع: براي جلوگيري از خسارت و كاهش خرابي ناشي از ضربه ساختمانهاي مجاور به يكديگر ، بويژه در زمان وقوع زلزله ، ساختمانهايي كه داراي ارتفاع بيش از 12 متر يا داراي بيش از 4 طبقه هستند ، بايد به وسيله درز انقطاع از ساختمانهاي مجاور جدا شوند ؛ همچنين حداقل درز انقطاع  در تراز هر طبقه برابر 100/1 ارتفاع آن تراز از روي شالوده است . اين فاصله را مي توان در محلهاي لازم با مصالح كم مقاومت كه در هنگام زلزله در اثر برخورد دو ساختمان به آساني مصالح مزبور خرد مي شوند ، پر كرد.

درز انبساط: براي جلو گيري از خراب هاي ناشي از انبساط و انقباض ساختمان بر اثر تغيير در جه حرارت محيطخارج يا جلو گيري از انتقال بار ساختمان قديمي مجاور به ساختماني كه جديد احداث مي شود ، همچنين در مواردي كه ساختمان بزرگ است واز چند بلوك متصل به هم تشكيل مي شود ، بايد به كار بردن درز انبساط در محل مناسب پيش بيني شود . حد اقل فاصله اي از ساختمان با اجزاي ساختماني كه بايد در آن درز انبساط پيش بيني شود به نوع ساختمان ، تعداد ظبقات ، مصالح مصرفي و آب وهواي محل احداث بستگي دارد . بنابراين بايد با مطا لعه كافي محل اندازه آن را مهندس طراح تعيين كند . براي پوشاندن و پركردن فواصل درز انبساط از موادي كه قابليت ارتجاعي داشته با شند استفاده مي شود اين فواصل نبايد با مصالح بناي يا ملات پر گردد.

(تو طول ساختمان باشه میشه درز انبساط اگه بین دوتا ساختمان مجاور باشه میشه درز انقطاع)

در مورد درز انقطاع شما باید حتمآ مقدار 1 درصد ارتفاع ساختمان را رعایت کنید. البته این یک درصد در هر تراز با توجه به ارتفاع همان تراز باید رعایت گردد. با توجه به آنکه معمولآ ستونها در طبقات بالاتر باریکتر از ستون در طبقات پایینتر است، پس عملآ در طبقات بالا که به درز اتقطاع بیشتری نیاز است فضای بیشتری نیز موجود است و عملآ با رعایت درز انقطاع در طبقات پایین در طبقات بالاتر نیز درز انقطاع نیز رعایت میگردد

توجه کنید نیروهایی که ما با توجه به  ضوابط آیین نامه 2800 محاسبه مینماییم با نیروهایی که در واقع به سازه اعمال میشود بسیار تفاوت دارد و این نیروها بسیار کمتر از مقادیر واقعی است. در عوض با نیروهای کاهش یافته دیگر به سازه در طراحی اجازه ورود به محدوده پلاستیک را نمیدهیم. تغییر مکانهایی که با نیروهای کاهش یافته محاسبه میشوند به تغییر مکانهای طرح معروفند و تغییر مکانهای ناشی از نیروهای واقعی وارد بر سازه ، تغییر مکانهای واقعی نامیده میشوند. تغییر مکان طرح به راحتی همانند بقیه تغییر مکانها در etabs مشاهده میشود. برای تغییر مکانهای واقعی تغییر مکانهای طرح را در ضریب 0.7R ضرب میکنیم

برابر نسبت تغییر شکل نسبی طبقه به ارتفاع نسبی طبقه است.

 مقادیر مجاز drift بر اساس بند 2-5-4 آیین نامه محاسبه میشود.

درز انقطاع برای ساختمانهایی با بیش از دو سقف یا 8 متر ارتفاع از تراز  یا حداقلh 005/. از زمین مجاور می باشد. h/100 پایه

مثال: ساختمانی در منطقه با تراکم متوسط، به ابعاد 8*20 جنوبی در مجاورت همسایه های شرقی و غربی واقع شده است. در صورتی که مالک درخواست ارتفاع 18 متر از تراز کف خیابان را دارد، مطلوبست محاسبه درز انقطاع؟

جواب: 18=۱۸/۱۰۰  عرض درز انقطاع 18 سانتیمتر می باشد. که نهایتاً عرض خالص بنا ۷۸۲ سانتیمتر می باشد.          ۷۸۲= 18-800 

پس بین  اضلاع شرقی و غربی بایستی 18 سانتیمتر درز انقطاع تعبیه گردد. که با توجه به 005/. سهم زمین، بایستی 9 سانتیمتر در هریک از  اضلاع شرقی و غربی با مرز زمین مجاور درز تعبیه نماید.    9=18*005/.

 البته این ضوابط برای ساختمانهایی تا حداکثر 8 طبقه حاکم می باشد

حال سوالی که ممکن است مطح شود این است که آیا در درز انبساط درز از روی پی می خورد یا خود پی ها هم از هم جدا هستند

حداقل عرض درز انقطاع در تراز هر طبقه برابر 100/1 ارتفاع آن تراز از روي شالوده مي‏باشد . اين فاصله را مي‏توان در محلهاي لازم با مصالح كم مقاومت كه در هنگام زلزله در اثر برخورد دو ساختمان به آساني خرد مي‏شوند پر نمود

در صورتی كه در نقشه های معماری درز انقطاع در ستون گذاری ستونهای كناری رعایت نشده باشد برای جلوگیری از مشكلات اجرایی حتماً باید با توجه به سایت پلان و مراجعه  به  بند  1-6-3  آیین نامه 2800 ویرایش سوم درز انقطاع را محاسبه و نقشه های معماری را تصحیح كرد.

در بند 1-6-3 در معرفي ميزان درز انقطاع لازم براي ساختمانهاي با اهميت زياد و خيلي زياد و زياد در ساختمانهاي با هشت طبقه يا بيشتر ذکر شده است: « هر يک از ساختمانهاي مجاور يکديگر، ملزم به رعايت فاصله اي معادل حاصلضرب 0.5R در تغييرمکان جانبي نسبي طرح  آن ساختمان در هر طبقه ميباشند.»

به طور کلی، هدف از تعبيه درز انقطاع در ساختمانها، جلوگيري از برخورد ساختمانهاي مجاور با يکديگر و تشديد خسارات ميباشد. بر اين اساس فاصله بين ساختمانهاي مجاور در هر طبقه نبايد از مجموع حداکثر تغيير مکان واقعي طرح دو ساختمان در ارتفاع مورد نظر بيشتر گردد. پس بايد در بند مورد نظر آيين نامه به جاي « تغيير مکان جانبي نسبي طرح» کلمه نسبي حذف شده و « تغيير مکان جانبي طرح» جايگزين شود. قابل ذکر است که در ويرايش قبلي آيين نامه اين اشکال وجود نداشت و در ويرايش جديد آيين نامه اين اشکال به وجود آمده است

مواد تشکیل دهنده ی سیمان پرتلند:

باید توجه نمود رایج ترین و پر مصرف ترین سیمان مورد استفاده در صنعت ساختمان سازی اعم از پل، تونل، راه سازی و یا ساختمان و غیره همان ساختمان پرتلند است.

مواردی که برای پختن سیمان به کوره می روند از دو ماده اصلی تشکیل شده اند: خاک رس ، سنگ آهک. ولی اگر بخواهیم به طور مجزا مواد تشکیل دهنده ی سیمان را مطالع نماییم، این مواد عبارتند از:

1- آهک زنده

2- سیلیس

3- اکسید آلومینیوم

4- اکسید منیزیم

5- مواد دیگر

باید توجه داشت مواد فوق با نسبت های نختلف وارد کوره می شوند و این تفاوت مربوط می شود به جنس سیمان و سایر مشخصات فنی آن است.

گاهی در طبیعت مخلوط سنگ آهک و خاک رس به نسبت مورد نیاز در صنعت سیمان پزی به طور دقیق یافت می شود به این اختلاط که از قبل برای بشر آماده شده است مارل MARL می گویند.

اگر در خاک رس کلیه مواد مورد نیاز سیمان پزی یافت نشود می توان مواد مورد نیاز را به ان اضافه نمود. این مواد قالباً از ضایعات کارخانه جات صنعتی بدست می آیند.

تاریخچه سیمان:

سیمان یا سمنت واژه ای ست که از لغت سمنتوم رومی گرفته شده و قدمت آن به پیش از میلاد می رسد. مصرف آن در ساختمان پانتئون شهر رم واقع در ایتالیا که مربوط به سنه 27 قبل از میلاد است دیده شده است. در ساختمان گنبد این بنا که 43 متر قطر دارد مخلوطی از خرده سنگ و آهک پخته به کار رفته است. ولی کشف سیمان به شکل امروز مربوط است به یک نفر بنای انگلیسی بنام ژوزف اسپدین که از پختن آهک و خاک رس در حرارت بالا و آسیاب کردن آن موفق شد ابتدایی ترین نوع سیمان را کشف نموده و آن را در تاریخ 21 اکتبر 1824 بنام خود در انگلستان ثبت نماید و نام محول بدست آمده را سیمان پرتلند گذاشت. علت این نامگذاری همانطوری که گفته شد سیمان از سمنتوم رومی گرفته شده است و پرتلند نام جزیره ایست در انگلستان که رنگ سیمان پس از سخت شدن به رنگ سنگ های ساحلی این جزیره در می آید به همین دلیل نام پرتلند را به دنبال سیمان برای آن انتخاب نموده اند. البته قبل از ژوزف اسپدین اشخاص دیگری در فرانسه و انگلستان از پختن خاک رس و سنگ آهک مصالح مشابهی بدست آوردند ولی هیچکدام کار خود را دنبال نکرده و محصول خود را به ثبت نرسانیدند، زوزف اسپدین نخستین شخصی بود که سیمان را به در اوایل قرن نوزدهم در انگلستان به ثبت رسانید و آن را ابتدا برای ساخت فانوس دریایی مورد استفاده قرار داد.

روزگاری معماری ایران مصالح و ماده را در جهت فضامندی و انکشاف فضا به کار می گرفتند. حال چطور؟ این پرسشی ست که در این مقاله مطرح کردیم و حتی المقدور در پی تبیین جنبه هایی از آن بوده ایم. واقعیت این است که از مقطع شهرنشینی مدرن در ایران دو عامل سیاست و اقتصاد در تعیین حریم شهرها و گسترش یا محدودیت بافتهای شهری تأثیرگذار بوده اند. چنانچه امروزه اگر شهر های پیشرفته و عقب مانده – بنا به یک دریافت نسبی – داریم عمدتاً محصول همین کنش های اقتصادی و سیاسی اند. با این حال مکانها، محوطه ها و شهرهایی که جلوه های تاریخی خود را از دست داده اند بسیارند و در مقابل ابنیه ی جدید الحدوث که اعتبار معمارانه داشته باشندبه لحاظ کمی و کیفی قابل توجه نیستند. از این رو تبار شناسی معماران گذشته و تأمل در چگونگی های "هستی" آن ، این "نیستی" که با آن روبرو شده ایم را آشکارتر می کند. چگونه بود که از معماری گشوده و معطوف به طبیعت گذشته به ساختمان های درهم فرورفته و بسته ی امروز رسیده ایم، چنان که نه حکمت قدیم در آن متجلی است و نه رمز و راز زندگی معاصر را با خود دارند. ظاهراً گسست معرفت شناسانه ای که در ساحت های فرهنگی رخ داده گریبانگیر معماری هم شده است است. در عصر تولید انبوه و باز تولید مکانیکی نشانه ها (پلان هایی که تکثیر می شوند و ساختمان هایی یکسان را به وجود می آورند) فعالیت معمارانه نه یک رویداد انسانی که روندی اقتصادی و مبتنی به اصل هزینه – فایده است. پس خانه هایی ساخته می شوند که به تبعیدگاه ارواح شباهت دارند. این فرایند که پیوسته پیچیده تر هم می شود احتمالاً دلایل مشخصی دارند: رشد جمعیت، افزایش تقاضا، خلاء برنامه ریزی های کارشناسانه، بلندمدت و هدفمند و ... با این حال نمی توان با مطرح کردن دلایلی از این دست، تولید انبوه خانه های قوطی کبریتی را در  دستور کار قرار داد و وضعیتی به وجود آورد که صرفاً به کار معطوف است. کارکرد گرایی آن هم به صورتی که رایج است حضور و هستی انسانی را قربانی مبادله اقتصادی می کند در نتیجه هم تاریخ را از میان بر می دارد و هم فضایی مصنوع و به شدت آسیب پذیر پدید می آورد. برف زمستان امسال را به یاد آورید در تهران و رشت و چند شهرستان دیگر صدها خانه فروریخت خانه هایی که مطمئناً نشانی از معماری با خود نداشته اند که اگر داشتند به طرف العینی چنین نمی شدند زلزله هم که جای خود دارد؛ باز سازی بم به رغم این همه تلاش شبانه روزی به کجا رسید و زلزله زدگان زرند تا کی خانه به دوش خواهند بود؟ افزون بر این ها ، مسایل دیگری وجود دارد که معماری ایران با آن ها درگیر است؛ اینکه در برابر میدان نقش جهان اصفهان برجی برافراشته می شود که آجر به آجرش علیه تاریخ معماری است یا مثلاً محوطه ی باستانی شوش که بخش مهمی از میراٍ معماری کشور را در خود پنهان کرده است، زمین فوتبال می شود و ....  

                                                 قسمت اول : اصول و مبانی

تاریخچه نقشه برداری

بشر اولیه جهت ادامه حیات خود محتاج زندگی دسته جمعی شد لذا نیازمند تعیین حدود اراضی و سپس مالکیت املاک خود بود. به مرور با تشکیل تمدن ها و حکومت های کوچک و قبیله ای گروه های اجتماعی انسانها محتاج تشخیص مسیر و راه ها شدند.

دانشمندان و منجمین یونانی حدود 2500 سال قبل از میلاد مسیح به کمک آفتاب و استفاده از طول سایه اجسام فواصل بین شهرها را محاسبه کرده اند. قدیمی ترین نقشه ی جهان مربوط به حدود 5800 سال قبل، از منطقه بین النهرین بدست آمد. در این نقشه اماکن و عوارض به طرز قابل توجهی ارائه شده است.

رومیان نقشه برداری را از یونانیان فراگرفته اند و از آن برای تعیین حدود املاک استفاده می کردند. در ایران هم بیش از هزار سال قبل دانشمندانی نظیر ابوریحان بیرونی می زیسته اند، وی نقشه ی جهان نمایی تهیه کرده که خطوط طول و عرض جغرافیایی روی آن درج گردیده بود، بعدها اروپائیان در تکمیل آن کوشیدند.

اوج نقشه برداری در زمان های قدیم در ایران احداث قنوات است که در برخی از آنها نقشه برداری دقیق و از روی اصول علمی و ریاضی پیاده شده است اما شروع نقشه برداری معاصر در ایران را باید از زمان مرحوم میرزا تقی خان امیرکبیر که بنیان گذار مدرسه دارالفنون بوده است، دانست.

از قرن پانزدهم دانشمندان اروپایی مثل یور باخ، فرانل، کرامر، گوس و غیره در پیشرفت علم نقشه برداری کوشیده اند و نهایتاً در سال 1825 برای اولین بار به کمک عکس نقشه تهیه شد و بالاخره در سال های بعد این علم پیشرفت بیشتری کرد، به طوری که دانشمندان هم اکنون به کمک تلسکوپ ها و تجهیزات دقیق از کره ی ماه و دیگر کرات منظومه شمسی نقشه تهیه کرده اند.